دانستنیهای گمرکی
اصول حاکم بر قراردادهای بیمه حمل و نقل
قرارداد های مربوط به بیمه حمل ونقل به مانند سایر انواع بیمه دارای اصول زیر می باشد :
- اصل حسن نیت good faight
حسن نیت مبنا و اساس تمام قراردادها من جمله قراردادهای بیمه ای مخصوصاً بیمه حمل و نقل است. برای بیمه گر این امکان وجود ندارد که قبل از صدور بیمه نامه و قبول قبول تعهد جبران خسارت احتمالی هر یک از اموالی را که برای بیمه کردن به او عرضه میشود را از نزدیک ببیند و کیفیت خطر و میزان ریسکهای آن را ارزیابی کند. بهمین دلیل قانونگذار برای هریک از طرفین بیمه وظایفی را درنظر گرفته است:
الف) اصل حسن نیت برای بیمه گذار:
بیمه گذار باید هنگام عقد قرارداد بیمه و در جریان آن کلیه موارد و داده هایی را که در خصوص مورد بیمه دارد بدون هیچ کم و کاستی در اختیار بیمه گر قرار دهد. بطوری که بیمه گر با بهره گیری از این داده ها بتواند اهمیت خطری را که مورد پوشش قرار می دهد درک کند.
ب) اصل حسن نیت در مورد بیمه گر:
بیمه گر باید در برگه و سند بیمه (بیمه نامه) هرچیزی را که تعهدات اورا نشان میدهد هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی بطور واضح و آشکار قید نموده و تمامی مواردی را که به اشکال مختلف هنگام بروز حادثه میتواند در نحوه پرداخت خسارت موثر باشد را ذکر نماید بنحوی که تعهدات بیمه گر برای بیمه گذار معین و مشخص باشد.
- اصل غرامت یا اصل زیان indemnity
به موجب این اصل بیمه هیچگاه نباید بعنوان منبع کسب سود و درآمد برای بیمه گذار در آید. به عباریت دیگر بیمه گر تنها تعهد می نماید که بی تعادلی مالی را که در اثر وقوع خسارت برای بیمه گذار رخ داده را جبران نماید بنابر این جبران خسارت نمی تواند بیمه گذار را در وضعیت مالی بهتر از قبل از وقوع خسارت قرار دهد.
- اصل نفع بیمه پذیرinsurable interest
در بیمه های غرامتی بر اساس نفع بیمه پذیر فرض بر این است که فرد بیمه شده یا بهره مند از خدمات بیمه ای علاقه مند است که خطر بیمه شده رخ ندهد. در واقع علاقه و نفع بیمه گذار در عدم وقوع حادثه موضوع تعهد بیمه گر است.
- اصل جانشینی subrogation
هرگاه عامل خطای انسانی باعث بروز خسارت باشد بیمه گذار می تواند درخواست خسارت از بیمه گر با شکایت از عامل خسارت مبلغ مورد بیمه را دریافت نماید ولی اکثراً بیمه گذاران تمایلی به درگیر کردن خود در این موارد حقوقی ندارند. بهمین دلیل اصل جانشینی در قراردادهای بیمه درج میشود به این ترتیب که بیمه گر خسارت بیمه گذار را جبرای نموده و در عوض ازحق فرد بیمه گذار برای دریافت خسارت از عامل بوجود آورنده آن استفاده میکند.
- اصل تعدد بیمهmultipolicity of insurance
تعدد بیمه عبارت است از اینکه برای یک شیء چندین قرارداد بیمه وجود داتشه باشد. تعدد بیمه لزوماً موجب بطلان قرارداد بیمه نیست و شاید همه قراردادها قانونی و صحیح باشند. هرگاه سه شرط زیر برای تعدد بیمه صادق باشد این امر برخلاف اصل غرامت بوده و باطل خواهد بود:
الف- جمع مبالغ بیمه شده از ارزش واقعی کالای موضوع بیمه بیشتر باشد.
ب- متنفع از همه بیمه ها یک نفر باشد.
ج- خطرهای بیمه شده در همه بیمه نامه ها یکسان باشد.
- اصل داوری arbitration
هنگام بروز اختلاف مابین بیمه گذار و بیمه گر اکثرا برای اجتناب از مراجعه به دادگاهها از اصل داوری استفاده میکنند. مراجعه به دادگاه علاوه بر زمانبر و هزینه بر بودن برای اعتبار بیمه گر نیز بسیار زیان آور است. بهمین دلیل از اصل داوری استفاده میکنند. در قراردادهای بیمه هر یک از طرفین میتواند برای خود یک داور و حکم معرفی کنند یا داور مشترکی داشته باشند که در هنگام بروز اختلاف با مراجعه به وی از مراجعه به دادگاه جلوگیری نمایند.
- اصل علت نزدیکproximate cause
بیمه گذار باید ثابت کند که بین وقوع حادثه بیمه شده و خسارت وارد شده رابطه علت و معلولی مستقیم وجود دارد. علت نزدیک خسارت باید حادثه بیمه شده باشد یعنی خسارت بایستی در اثر حادثه بیمه شده حادث شده باشد.
- اصل اتکایی reinsurance
طبق این اصل بیمه گر میتواند بخشی از بیمه مورد تعهد خود را به بیمه های اتکایی دیگر واگذار کند. این کار هیچ رابطه حقوقی بین بیمه گذار و شرکت های بیمه اتکایی ایجاد نمی کند.



