Forwarderlik (Taşıma Komisyonculuğu) Tarihçesi
10. Yüzyılın Başları
Avrupa’da ticaretin gelişmesi ve aşağıdaki unsurların ortaya çıkmasıyla:
• Limanlarda kamu depolarının kurulması
• Deniz taşımacılığının gelişmesi
• Ticaret pazarlarının oluşması
Forwarderlik (yük iletimi) mesleği ortaya çıkmıştır.
Bu dönemde forwarder:
• Yük sahibinin temsilcisi olarak hareket ederdi
• Yükleme ve boşaltma operasyonlarını denetlerdi
• Gümrük ve mali işlemleri yürütürdü
• Taşıma güzergâhlarını ve yöntemlerini iyi bilirdi
Temel amaç:
Yükün çıkış noktasından varış noktasına en iyi koşullarda ulaştırılması
15. Yüzyıl
1492 – Amerika kıtasının keşfi
• Küresel ticaret önemli ölçüde genişledi
• Ticaretin merkezi Akdeniz’den Atlantik Okyanusu’na kaydı
16. Yüzyıl
Bu dönemde:
• Forwarderler bağımsız olarak faaliyet göstermeye başladı
• Bazıları kendi konşimentolarını veya depo makbuzlarını düzenledi
Ayrıca:
• Yollar, köprüler ve gümrükler gibi altyapıların ilk gelişimi başladı
18. Yüzyılın Başları
Önemli gelişmeler:
• Birden fazla göndericiden tek bir varış noktası için yüklerin toplanması (ilk konsolidasyon)
• Forwarderler tarafından yük sigortasının başlatılması
• Yük sahiplerinden ayrılarak bağımsız bir meslek haline gelmesi
Önemli not:
Bu dönemde finansal işlemler yavaş yavaş daha sonra banka olarak bilinen yeni kurumlara devredildi.
19. Yüzyıl (Buhar Çağı)
Taşımacılıkta büyük devrim:
• 1807: Robert Fulton tarafından ilk buharlı geminin yapılması
• 1825: George Stephenson tarafından buharlı lokomotifin hizmete girmesi
Gelişmeler:
• Avrupa, Amerika, Hindistan ve Avustralya’da demiryollarının yaygınlaşması
• Taşıma maliyetlerinde önemli düşüş
• Demiryolu ile deniz taşımacılığı arasında rekabet
Yenilikler:
• Büyük buharlı gemiler
• Buharlı vinçler
• Motorlu kara araçları
Forwarderlerin rolü:
• Yeni teknolojileri kullanan ilk aktörlerden biri
• Küresel ticarette mesleki önemlerinin artması
Kurumsal gelişim:
• Avrupa’da forwarderlik eğitiminin başlaması
• Forwarder birliklerinin kurulması
• İlk kongrenin Leipzig’de düzenlenmesi
20. Yüzyıl
Taşımacılık sektöründe modern gelişmeler:
Hava taşımacılığı
• 20. yüzyılın başı: Hava kargo taşımacılığının başlaması
• II. Dünya Savaşı sonrası: Düzenli havayolu hatlarının kurulması
Uluslararası iş birlikleri
• 1926: Viyana’da FIATA’nın kurulması
Dünyanın en önemli forwarder organizasyonu
Temel yenilikler
• Konsolide taşımacılığın gelişmesi
• Konteyner taşımacılığının ortaya çıkması
1965: Atlantik hattında konteyner kullanımının başlaması
Bu gelişme küresel taşımacılıkta en büyük devrimlerden biri olmuştur.
Sonuç
Forwarderlik, yükle birlikte hareket eden basit bir faaliyetten, teknolojiye dayalı karmaşık ve küresel bir endüstriye dönüşmüştür.
